Konflikt na Bliskim Wschodzie podnosi ceny paliw i kredytów w UK

Konflikt na Bliskim Wschodzie uderza po kieszeniach Brytyjczyków

Konflikt między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem i Iranem już zaczyna wpływać na codzienne finanse mieszkańców Wielkiej Brytanii. Zmiany są widoczne między innymi w cenach paliw, ofertach kredytów hipotecznych oraz kosztach energii.

Zdjęcie ilustracyjne do artykułu (foto: „hosein charbaghi”)

Skala tych zmian będzie zależała od tego, jak długo potrwa wojna oraz jak szybko światowa gospodarka i łańcuchy dostaw zostaną ustabilizowane. Już teraz jednak można wskazać kilka obszarów, w których skutki konfliktu są najbardziej odczuwalne.

Wzrost cen na stacjach benzynowych

Podwyżki cen paliw zostały już zauważone przez wielu kierowców w Wielkiej Brytanii. Średnia cena benzyny wzrosła do 137,51 pensa za litr, natomiast olej napędowy podrożał do 150,97 pensa.

Analitycy wskazują, że każdy wzrost ceny ropy o 10 dolarów powoduje podwyżkę cen na stacjach o około 7 pensów za litr. Od początku wojny cena ropy wzrosła o ponad 30 dolarów, dlatego poziom 140 pensów za litr benzyny jest uznawany za niemal nieunikniony. Jeśli ceny ropy nie spadną, wkrótce może zostać przekroczona granica 150 pensów.

Organizacje motoryzacyjne informują, że paliwa nie brakuje, jednak kierowcy są zachęcani do ograniczenia niepotrzebnych podróży. Zalecana jest także bardziej ekonomiczna jazda, ponieważ łagodne przyspieszanie i hamowanie pozwala ograniczyć zużycie paliwa.

Wzrost cen benzyny wpływa również na inne sektory gospodarki. Wyższe koszty transportu są często przenoszone na ceny towarów i usług. W rezultacie droższy transport może oznaczać wyższe ceny żywności w supermarketach.

Kredyty hipoteczne mogą stać się droższe

Jeszcze przed rozpoczęciem konfliktu oczekiwano stopniowego spadku oprocentowania kredytów hipotecznych w Wielkiej Brytanii. Obecnie sytuacja zaczęła się jednak odwracać.

Niektóre z największych banków podniosły już oprocentowanie nowych kredytów. Powodem są rosnące koszty finansowania oraz mniejsze prawdopodobieństwo obniżki stóp procentowych.

Podwyżki dotyczą przede wszystkim osób, które zaciągają nowy kredyt lub odnawiają umowę na dwa albo pięć lat. Na razie wzrosty nie są gwałtowne, jednak eksperci ostrzegają, że bardziej odczuwalne podwyżki mogą pojawić się w kolejnych miesiącach.

Średnie oprocentowanie kredytu dwuletniego wynosi obecnie 4,87 procent, natomiast pięcioletniego 4,98 procent. Podczas okresów niepewności gospodarczej banki często wycofują część ofert, aby później wprowadzić je ponownie z wyższym oprocentowaniem. W efekcie wybór dostępnych kredytów może być mniejszy.

Rachunki za energię nadal pod kontrolą ale nie na długo

Ceny gazu i energii elektrycznej w Wielkiej Brytanii są częściowo chronione przez limit cenowy wprowadzony przez regulatora rynku energii Ofgem. Ograniczenie to obowiązuje jednak tylko przez określony czas i nie obejmuje wszystkich gospodarstw domowych.

Aktualny limit cen energii został ustalony do lipca. Co więcej, w kwietniu rachunki mają nawet nieznacznie spaść. Kluczowe znaczenie będzie jednak miało to, co wydarzy się na rynku hurtowym w najbliższych miesiącach.

Jeżeli ceny energii pozostaną wysokie, od lata rachunki milionów gospodarstw domowych mogą ponownie wzrosnąć. Podobna sytuacja miała już miejsce po pandemii oraz po rosyjskiej inwazji na Ukrainę, kiedy rząd został zmuszony do wprowadzenia programu wsparcia dla gospodarstw domowych.

Problemy z ogrzewaniem olejowym

Najbardziej bezpośrednie skutki wzrostu cen energii odczuwają osoby korzystające z oleju opałowego. Jest on często przechowywany w zbiornikach przy domach, szczególnie na terenach wiejskich.

W przeciwieństwie do gazu i prądu, ceny oleju opałowego nie są objęte żadnym limitem. Według organizacji społecznych ceny tego paliwa wzrosły od początku konfliktu ponad dwukrotnie.

Dodatkowo pojawiły się ograniczenia w zamówieniach, ponieważ wzrost popytu i paniczne zakupy zwiększyły presję na dostawców. Problem ten szczególnie dotyka mieszkańców obszarów wiejskich oraz Irlandii Północnej.

Inflacja może ponownie wzrosnąć

Jeszcze na początku marca przewidywano, że inflacja w Wielkiej Brytanii w najbliższych latach będzie utrzymywać się w pobliżu celu Banku Anglii, czyli około 2 procent.

Prognozy zakładały wzrost cen o 2,3 procent w tym roku oraz około 2 procent rocznie od 2027 roku. Obliczenia te zostały jednak wykonane przed rozpoczęciem ataków na Iran.

W obecnej sytuacji analitycy uważają, że prognozy mogą okazać się zbyt optymistyczne. Jednocześnie eksperci nie spodziewają się powrotu do rekordowej inflacji z 2022 roku, kiedy osiągnęła ona poziom 11,1 procent.

Mniejsze szanse na obniżki stóp procentowych

Bank Anglii odpowiada za utrzymanie inflacji w pobliżu poziomu 2 procent. Najważniejszym narzędziem w walce z inflacją są stopy procentowe.

Jeszcze niedawno przewidywano, że w 2026 roku stopy procentowe mogą zostać stopniowo obniżone. Po wybuchu konfliktu scenariusz ten stał się jednak mniej prawdopodobny.

Droższe pożyczki oznaczają większe koszty dla kredytobiorców. Jednocześnie wyższe stopy procentowe mogą sprawić, że lokaty i konta oszczędnościowe staną się bardziej atrakcyjne.

Droższe wakacje i podróże

Konflikt może mieć również wpływ na koszty podróży. Ceny paliwa lotniczego znacząco wzrosły, co zwiększa koszty działania linii lotniczych.

Choć część przewoźników zabezpiecza ceny paliwa wcześniej, długotrwałe utrzymywanie się wysokich cen może doprowadzić do wzrostu cen biletów.

W rezultacie podróże lotnicze w okresie wiosennym i letnim mogą być droższe, a wybór kierunków wakacyjnych może być bardziej ograniczony.

Co to oznacza dla gospodarstw domowych

Wpływ wojny na domowe finanse będzie zależał przede wszystkim od czasu trwania konfliktu. Jeśli sytuacja szybko się uspokoi, wzrosty cen mogą okazać się tylko chwilowe.

Jeżeli jednak napięcia utrzymają się dłużej, mieszkańcy Wielkiej Brytanii mogą odczuć wyższe koszty życia w wielu obszarach. Najbardziej widoczne będą one przy tankowaniu samochodu, spłacie kredytu hipotecznego oraz opłacaniu rachunków za energię.

Źródło: bbc.com